بسته جديد آموزش زبان انگليسي كه براي پايه اول متوسطه اول تدوين گرديده است نقطه تحولي

در نظام آموزش كشور محسوب مي گردد چرا كه پس از حدود ربع قرن، كتاب و فضاي جديدي

براي آموزش زبان هاي خارجي، به ويژه زبان انگليسي ايجاد گرديده است كه مي تواند نويد بخش

دستاوردهاي شايان توجهي در اين عرصه باشد. در مقاله حاضر به برخي از ويژگي هاي كتاب جديد

و تحولات رخ داده در زمينه آموزش زبان هاي خارجي در سطح ملي مي پردازيم:

مي شود بيشتر مبتني بر روش هاي خواندن محوري است كه در عرصه بين المللي با گذر زمان با

روش هاي جديدتر جايگزين گرديده اند. اما بسته جديد آموزشي بر رويكرد ارتباطي فعال و

خودباورانه استوار گرديده است كه از يك جنبه با تحولات جهاني آموزش زبان همسوست و از ديگر

سو در اسناد كلان ملي از جمله سند برنامه درسي ملي مورد تصريح قرار گرفته است. البته روش

ارتباطي به كار گرفته شده در تدوين كتاب جديد روشي است بومي سازي شده كه بر ارزش هاي

مذهبي و ملي كشور مان استوار است و مي كوشد فراگيران را با هويت اسلامي-ايراني خود بيشتر

آشنا نمايد به گونه اي كه در پايان دوره شش ساله آموزش زبان هاي خارجي، فراگير بتواند با

اعتماد به نفس و افتخار به داشته هاي هويتي خود به تعامل با جهان بپردازد.

همان طور كه اشاره شد رويكرد مذكور برگرفته از سند برنامه درسي ملي است كه در حوزه دهم

تنگ نظريه ها، رويكردها و روشهاي تدوين شده در جهان فراتر رود و به عنوان بستري براي تقويت

فرهنگ ملي و باورها و ارز شهاي خودي در نظر گرفته شود. رويكرد آموزش زبانهاي خارجي،

موضوعات بومي و نيازهاي يادگيرنده چون بهداشت و سلامت، زندگي روزمره، محيط اطراف و

ارزشها و فرهنگ جامعه در قالبهاي جذاب، انتخاب و سازماندهي مي شود و در سطوح بالاتر انتخاب

و سازماندهي محتواي اين حوزه به سمت كاركردهاي فرهنگي، علمي، اقتصادي، سياسي و...

متناسب با متون آموزشي ساير حوزه هاي يادگيري و در جهت تعميق آن ها خواهد بود. در پايان

دوره متوسطه دوم، دانش آموزان بايد توانايي خواندن و درك متون ساده تخصصي و نوشتن مقاله

راكسب كنند. در دوره متوسطه دوم گسترش دامنه واژگان رشته هاي تخصصي به درك بهتر متون

(38

به منظور آشنايي بيشتر با سند برنامه درسي ملي و رويكرد آن به آموزش زبان هاي خارجي بد

تأثير تعاملات جوامع بشري و رشد فنّاوري توسعه پيدا كرده و اين دامنه هر روز افزايش پيدا مي

كند، براي برقراري ارتباط سازنده و آگاهانه ضروري است دانش آموزان علاوه بر زبان مادري كه به

آنان امكان تعامل در سطح روابط ميان فردي(خانوادگي، محلي و ملي) را ميدهد، توانايي برقراري

ارتباط با ساير جوامع و دستاوردهاي بشري را در سطح منطق هاي و جهاني دارا باشند. آموزش

زبان خارجي علاوه بر كاركرد ارتباط ميان فردي و بين فرهنگي، در توسعه اقتصادي مانند صنعت

همان گونه كه مشهود است در سند برنامه درسي ملي حوزه آموزش زبان هاي خارجي به شيوه اي

هدف گذاري گرديده است كه منجر به ايجاد توانش ارتباطي در فراگيران شود كه اين نكته با

رويكرد هاي پيشين تفاوت بسيار آشكاري دارد.

نظام پيشين آموزش زبان هاي خارجي مبتني بر سيطره كتاب درسي طراحي گرديده بود و

عناصري مانند كتاب تمرين در آن جاي مشخصي نداشت. اگرچه طراحي كتاب راهنماي معلم براي

برخي پايه ها انجام گرديده بود اما به دلايل مختلف استفاده از اين عنصر ارزشمند در كليت آموزش

رسمي زبان انگليسي كشورمان گستره چنداني نيافت و مواردي مانند كتاب راهنماي معلم و كتاب

گويا آن چنان كه شايسته بود مورد استقبال و استفاده دبيران عزيز قرار نگرفت.

وزشي « اين در حالي است كه رويكرد نوين آموزش زبان هاي خارجي، الزاما و ذاتا مبتني بر بسته آ

است. اين موضوع يكي از سياست هاي كلان سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي است كه ريشه

در مفاد برنامه درسي ملي دارد آن جا كه تصريح مي كند بايد در روند آموزش از فضاها و رسانه

هاي نوين آموزشي كمك گرفت. با توجه به اين سياست كلان كتاب درسي تنها يك بخش از بسته

آموزشي است كه شامل اجزاي زير است:

-1 كتاب دانش آموز: داراي هشت درس، چهار درس مروري، فرهنگ واژگان تصويري

-2 كتاب كار: شامل هشت فصل و ضميمه تفصيلي آموزش الفبا

-3 كتاب راهنماي معلم: شامل توضيحات كلي و عمومي در معرفي كتاب و ارايه راهكارهاي

عملي تدريس به همراه فيلم آموزشي تدريس عملي نمونه دو درس از كتاب.

-4 لوح فشرده آموزشي: شامل فايل صوتي گفتگوها و تمرين هاي گفتاري و شنيداري كتاب كه

وزشي ارايه گرديده است. « با دقت بر تلفظ و شيوه فراگويي جملات تهيه و همراه با بسته آ

-5 پايگاه اطلاع رساني و پشتيباني: اين وب سايت پل ارتباطي دبيران و همكاران سراسر كشور

با گروه زبا نهاي خارجي است و توضيحات، دستورالعمل ها و بخشنامه هاي مورد نياز در اسرع

وقت از طريق اين پل ارتباطي در اختيار همكاران قرار خواهد گرفت.

بسته آموزشي حاضر اين امكان را در اختيار همكاران و دبيران سراسر كشور قرار مي دهد تا به

شيوه اي خلاقانه و فعال در فرايند تدريس مشاركت نمايند و دانش آموزان را نيز به گونه اي پر

نشاط در فرايند ياددهي-يادگيري دخالت دهند. اين رويكرد كه با روح كلي حاكم بر رويكرد

ارتباطي همسو است به معلم و دانش آموز امكان مي دهد از دامنه محدود كتاب درسي فراتر

رفته و به شيوه اي تعاملي در فرايند تدريس ايفاي نقش كنند.

يكي از نقاط ضعف برنامه آموزشي پيشين عدم توجه كافي به مهارت هايي همچون گوش دادن

و صحبت كردن بود به گونه اي كه گويا مهارت هاي نوشتن و خواندن آن دو مهارت ديگر را

تحت الشعاع خود قرار داده بود. اما با توجه به مفاد برنامه درسي ملي كه قلمرو حوزه آموزش

زبان را به شكل زير توصيف مي كند، بسته آموزشي جديد بر هر چهار مهارت زباني از همان

پس از آموزش قادر به ايجاد ارتباط با استفاده از تمامي مهارتهاي چهارگانه زباني(گوش كردن،

سخن گفتن،خواندن، و نوشتن) براي دريافت و انتقال معنا گردد. برنامه درسي آموزش زبان بايد

دانش آموزان را با پيكره زباني، واژگان و ساخت هاي مورد نياز براي برقراري ارتباط مؤثر و

سازنده در سطح جهاني آشنا سازد. آموزش زبان هاي خارجي از ابتداي دوره متوسطه اول آغاز

ميشود و هدف آن آموزش چهار مهارت زباني و آشناسازي دانش آموزان با مهارت هاي ارتباطي

در چارچوب جهت گيري هاي كلي مورد نظر خواهد بود. در دوره متوسطه دوم، دانش آموزان

بايد بتوانند متن هايي در حد متوسط را بخوانند و مفاهيم آنها را دريابند. در ضمن توانايي

نوشتن، در حد يك مقاله كوتاه، به زبان خارجي نيز در آ نها تقويت شود و از توانايي هاي لازم

براي استفاده از منابع در حد متوسط و برقراري ارتباط به يكي از زبانهاي خارجي را داشته

باشند. (اشكال نگارشي اين بخش مربوط به متن سند است و در نسخه نهايي نيز به همين

شكل ذكر گرديده است.) آموزش به يكي از زبان هاي انگليسي، فرانسوي، آلماني و يا ساير زبا

با توجه به اين هدف گذاري، گروه تاليف كتاب از همان نخستين درس كتاب پايه اول متوسطه

اول، به هر چهار مهارت زباني به شيوه اي هموزن و مكمل هم پرداخته اند.

آن چه در اين مقاله از نظرتان گذشت تنها بخشي از ويژگي هاي بسته آموزشي جديد درس زبا

انگليسي است و در مطالب بعدي نكات و ابعاد بيشتري از اين بسته معرفي خواهد شد.

نياز به ذكر نيست كه موفقيت برنامه جديد آموزشي بيش از هر چيز مستلزم همكاري و حمايت

همه جانبه دبيراني است كه در عمل و در كلاس درس كتاب جديد و ظرفيت هاي آن را به نحو

شايسته محقق خواهند كرد.